Młodość

Helena Sparrow urodziła się 5 czerwca 1891 roku w Bohusławiu niedaleko Kijowa. Jej ojciec, Leopold, był z pochodzenia Anglikiem, matka, Hanna ze Stefańskich, Polką. Po ukończeniu gimnazjum w Kijowie Helena rozpoczęła studia medyczne na Cesarskim Uniwersytecie św. Włodzimierza. Dyplom z wyróżnieniem uzyskała w 1915 roku. Tuż po studiach, jako dwudziestoczterolatka, została skierowana na front pierwszej wojny światowej. Dołączyła do ekipy sanitarnej lekarzy mających za zadanie walczyć z epidemiami chorób zakaźnych takich jak cholera, tyfus plamisty, gorączka powrotna, dyzenteria i ospa. Ten kontakt z rozmaitymi chorobami zakaźnymi ukształtował zainteresowania naukowe Heleny Sparrow na całe jej życie.

Działalność naukowa

Po powrocie z frontu została asystentką w Instytucie Bakteriologicznym w Kijowie. W 1920 roku przeniosła się do Warszawy i pracowała w Państwowym Zakładzie Epidemiologicznym, gdzie prowadziła badania nad systemami szczepień i koordynowała programy szczepień i prewencji chorób zakaźnych. W 1921 roku Helena Sparrow została zaangażowana jako pracownica, a następnie kierowniczka Działu Szczepień w Państwowym Instytucie Epidemiologicznym. Pierwszym jej zadaniem było opanowanie epidemii cholery w Grodnie. Po jej pokonaniu zarządziła szczepienia profilaktyczne i zorganizowała cztery punkty sanitarne wzdłuż wschodniej granicy, by opanować przenoszenie chorób. W tym samym czasie prowadziła też badania nad szczepionkami na tyfus plamisty, wykorzystując do tego świnki morskie. W trakcie badań dr Sparrow eksperymentowała także na sobie. W 1923 roku wyjechała na stypendium do Instytutu Pasteura w Paryżu, gdzie zajmowała się badaniem szczepionek i profilaktyki gruźlicy. Wyjeżdżała także do Meksyku i Gwatemali, gdzie organizowała system szczepień przeciwko tyfusowi. Dzięki badaniom Heleny Sparrow w 1939 roku wyprodukowano szczepionkę płucną przeciw tyfusowi plamistemu. Instytut w Tunisie na wiele lat stał się miejscem do życia i pracy Heleny Sparrow, gdzie przez 30 lat kontynuowała badania nad bakteriologią – najpierw jako szefowa laboratorium, a potem działu Instytutu. Wydała ponad 100 prac naukowych z zakresu epidemiologii i bakteriologii, a jej działania organizacyjne i badania nad szczepionkami uratowały tysiące ludzi zagrożonych tymi chorobami w trudnych, międzywojennych i powojennych warunkach.

Życie prywatne

W lekarskiej ekipie sanitarnej Helena Sparrow poznała Estończyka, barona Roberta von Kuegelgera, za którego wyszła za mąż w 1917 roku. Po ślubie małżonkowie wyjechali do Dorpatu. W latach 20. byli w separacji. Z tego związku miała córkę, Marię Bognę Seiler von Kugelgen. W 1933 roku w Tunisie zawarła drugie małżeństwo z Francuzem Phillipem Germą, inżynierem agronomem, pionierem nowych upraw w krajach Maghrebu, z którym zasadzili sad pomarańczowy w Soukra, niedaleko Tunisu. Helena zmarła w Pietranera na Korsyce w 1970 roku.

Bibliografia:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Helena_Sparrow 

https://www.pasteur.fr/fr/institut-pasteur/notre-histoire/helene-sparrow-chasseuse-microbes 

https://zycie.hellozdrowie.pl/hello-pionierki-jak-helena-sparrow-pomogla-opanowac-najgrozniejsze-epidemie-wymyslajac-szczepionki-ktore-testowala-na-sobie 

https://nauka.tvp.pl/70281935/helena-sparrow-polska-specjalistka-od-zdrowia-publicznego 

Opracowała Izabela Biruk.