Love Królowe / Tekst i ilustracje: Anna Kaszuba-Dębska
Love Królowe / Tekst i ilustracje: Anna Kaszuba-Dębska
Opracowała: Lena Nawrocka
Love Królowe, wcześniej – Poczet królowych polskich (Wydawnictwo Znak, 2018), stanowi interesującą pozycję wydawniczą nie tyle dla samych dzieci i ich rodziców, ale także dla kadr kultury – bibliotekarek, bibliotekarzy, nauczycielek, nauczycieli i wszystkich osób zaangażowanych w pracę w kulturze oraz edukacji dzieci czy młodzieży. Zredagowane przez autorkę wydanie idealnie nadaje się do wykorzystania w pracy dydaktycznej – książka w sposób zajmujący i atrakcyjny nakreśla życiorysy polskich królowych, przyczyniając się do wypełniania nadal istniejącej luki w badaniach poświęconych kobiecym historiom, a raczej HERSTORIOM.



Królowe są opisane i namalowane, ale nie stanowią „żon wymalowanych”. Autorka posługuje się przystępnym, lekkim językiem, prowadząc opowieść o biografiach niepozbawioną intryg, ciekawostek oraz zawiłości życia nie tylko osobistego, ale także społecznego i politycznego. Autorka wchodzi z dialog z historią Polski, do tej pory przedstawianą głównie jako monolit męskich życiorysów, w których kobiety pełniły jedynie role poboczne, wspierające i bierne.
Pracę nad książką autorka i ilustratorka rozpoczęła zainspirowana, a raczej skłoniona do refleksji znamienitym cyklem portretów polskich królów Jana Matejki. Anna Kaszuba-Dębska w swojej praktyce malarskiej używa żywych barw, uproszczonych form, odchodząc od nazbyt poważnego, czy nawet sztampowego sposobu przedstawiania. Jako artystka tworząca głównie literaturę oraz ilustracje dla dzieci, zadbała o nieco magiczny wydźwięk portretów – postaci otoczone są ornamentami, symbolami, godłami bądź scenami znanymi z polskich legend. Barwne motywy roślinne i kwiatowe, wypełniające książkę, nadają ilustracjom nieco folkowy wydźwięk, nawiązując do tradycji ludowej. Ilustracje stanowią równie istotną, co treść, część publikacji, stojąc w opozycji do czarno-białych, realistycznych portretów będących częścią Pocztu królów polskich, wykonanych ołówkiem na papierze. Ta pozorna „naiwność” i bogata paleta żywych kolorów nie odbiera jednak powagi przedstawieniom królowych – są to nadal kobiety silne, dumnie wyprostowane, o pewnych siebie spojrzeniach, które emanują władczością, nawet nie będąc zaklętymi w szare, grafitowe portrety.
.jpeg)


Zarówno pierwsze, jak i drugie wydanie książki, niosło za sobą szereg wydarzeń towarzyszących, m.in.: warsztatów literackich, malarskich, ilustratorskich, HERSTORYCZNYCH, łączących angażujących młodszych pracę kreatywną z obcowaniem z treścią książki, których fotorelacje oraz opisy można zobaczyć pod linkiem https://lovekrolowe.pl/warsztaty-galeria.
Warsztaty były realizowane także w ramach projektu Co autorom w głowach siedzi? / aktywności kulturalne, realizowanego przez Fundację Burza Mózgów już od ponad dekady we współpracy z bibliotekami oraz kameralnymi księgarniami stacjonarnymi. Ogromną popularnością cieszyły się lalkarskie warsztaty herstoryczne, pt. Zrób sobie królową, podczas których uczestnicy mogli sami wytworzyć z papieru bądź drewna oraz tekstyliów swoją własną laleczkę, reprezentującą wybraną przez siebie królową – jest to pomysł łatwy do zrealizowania także na zajęciach lekcyjnych, poświęconych historiom polskich władczyń. Sama publikacja również posiada swoją stronę internetową: Love Królowe, na której można zapoznać się szeregiem pomocnych zakładek, m.in. z opisami biograficznymi bohaterek powieści, „królewskimi ciekawostkami” etc., które mogą stanowić pomocny i inspirujący materiał podczas przeprowadzania zajęć dydaktycznych. Cały projekt łączy literaturę, sztuki plastyczne (kolorowanki do pobrania: https://lovekrolowe.pl/kolorowanki) oraz materiały audio w formie podkastów (https://lovekrolowe.pl/podkasty), możliwe do odsłuchania na zajęcia bądź w ramach pracy samodzielnej dla uczniów.
Fundacja Burza Mózgów przedstawia kadrom kultury ogrom propozycji, w jaki sposób wykorzystać Love Królowe na zajęciach dydaktycznych, dopasowując się do zainteresowań różnych grup wiekowych. Przykładowe scenariusze oraz fotoinstrukcje gotowe do użycia można pobrać w formacie pdf. ze strony https://lovekrolowe.pl/warsztaty. Oprócz Love Królowe, Fundacja zebrała liczne sugestie i rekomendacje książek historycznych, dedykowanych najmłodszym (choć nie tylko) - https://lovekrolowe.pl/recenzje-ksiazek-historycznych, które także mogą okazać się przydatne jako materiały pomocnicze, uatrakcyjniające zajęcia.
Propagując i wykorzystując książkę w pracy z dziećmi oraz młodzieżą szkolną, kadry kultury mogą pokazać nie tylko dziewczynkom, ale także chłopcom i wszystkim potencjalnym odbiorcom, że tak samo, jak życzy autorka swojej córce Gai w dedykacji, mają prawo – „dorastać odważnie i szczęśliwie”, w świecie, w którym coraz więcej opowiada się historii o kobietach z perspektywy kobiet. Sama publikacja oraz wszelakie działania podejmowane wokół niej przez Fundację Burza Mózgów stanowią inspirację i pokazują, jak istotne jest zgłębianie rozmaitych herstorii, zwłaszcza w dydaktyce i wychowaniu kulturalnym dzieci oraz młodzieży.

Bibliografia:
https://kulturaliberalna.pl/2018/11/27/rozmowa-anna-kaszuba-debska-kl-dzieciom/
Przykładowe działania Fundacji Burza Mózgów, m.in.: lalkarskie warsztaty herstoryczne, pt. Zrób sobie królową: